GLAS JAVNOSTI  

 

I n t e r n e t   i z d a n j e
Utorak, 18. 10. 2005.

 
 

Glas javnosti 24 sata sa Vama... najnovije vesti iz zemlje i sveta...

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Otkriće fosila dovelo u pitanje važeće teorije o razvoju dinosaurusa

Odvojene evolucije

Fosil dinosaurusa veličine petla preti da promeni sve što znamo o ovim životinjama i pticama, njihovim naslednicama

Otkriće fosilizovanih ostataka Buitreraptor gonzalezoruma, rođaka čuvenog Velosiraptora (poznat po glavnoj roli u Spilbergovom serijalu Park iz doba Jure) i drugih pernatih dinosaurusa sa područja današnje Kine, izazvalo je pravu buru u krugovima paleontologa. Ono što je epohalno u ovom otkriću to je da su fosili iskopani u oblasti Neuguen, u Argentini, što ruši dosadašnju teoriju o evoluciji pticolikih grabljivaca.

Naime, vladajuće učenje kaže da se ova porodica dinosaurusa razvila u doba Krede (između 144 i 65 miliona godina pre nas), a fosili krvoločnog "petlića" kazuju jednu sasvim drugu priču: evolucija je bila na delu još u dobu Jure (period od pre 206 do 144 miliona godina). Ovo znači da su Dromeosaurusi (zajednički naziv za ovakve dinosauruse) bili prisutni još kada su kopnene mase koje danas nazivamo kontinenti sačinjavale jedinstveno, prvobitno kopno - Pangeu (ona se posle podelila na dva superkontinenta, Lauraziju i Gondvanu).

- Stanje u kojem smo pronašli ostatke Buitreraptora je izvanredno; znamo da je fauna iz ovog perioda bila bogata, pa se nadamo i drugim značajnim otkrićima - rekao je za Bi bi si Sebastijan Apestegija, koji je otkrio fosil.

Među fosilima iz bogatog argentinskog nalazišta nalazi se i onaj najvećeg poznatog dinosaurusa mesoždera - Gigantosaurusa - čudovišta dugog do 15 metara. Sve do ovog otkrića, pripadnici ove grupacije drevnih reptila pronađeni su samo na lokalitetima u Aziji i Severnoj Americi, delovima severnog superkontinenta, Laurazije. No, otkriće Buitreraptora neoboriv je dokaz da su ove životinje trčkarale i po Gondvani. Naučnici sada tvrde da je ovakvo otkriće jasan pokazatelj da su ovi grabljivci evoluirali još u ranoj Juri, i da su se, kad se Pangea podelila na dva dela, nezavisno razvijali na oba kontinenta.

Još jedna posledica ovog otkrića je saznanje da je Rahonavis, pticoliko stvorenje koje je živelo na teritoriji današnjeg Madagaskara, bliski rođak Buitreraptora. Ovakav razvoj situacije je sigurno zainteresovao i ornitologe, budući da se smatralo da su ptice evoluirale od dromeosaurida iz Laurazije. Argentinski fosil ruši ovu teoriju, budući da je sada jasno da su letači evoluirali dva puta - jednom u Lauraziji, a jednom u Gondvani.

Spilberg preterao u "Parku iz doba Jure"

Velosiraptor, kojeg je Spilberg predstavio kao superefikasnog ubicu, decenijama je razgaljivao maštu naučnika, pre svega zbog ogromne i poput žileta oštre kandže za koju se smatralo da je služila kao pravi pravcati samurajski mač. Međutim, mehanički model koji su napravili naučnici sa Univerziteta u Mančesteru pokazao je da je superkandža mogla da mu posluži isključivo kao sredstvo za kačenje, a nikako kao dino-katana.
Na vernu kopiju uda Velosiraptora zakačena je kandža u potpunosti nalik onima čiji su fosili pronađeni u istočnoj Aziji. Pomoću hidrauličnog mehanizma i svinjskog mesa, koje je poslužilo kao "žrtva", utvrđeno je da raptori nikako nisu mogli da "raspore" svoju žrtvu, već u najboljem slučaju da se zakače za nesrećnog biljojeda, zarivajući se u dubinu od oko tri do četiri centimetra. Ipak, zbog ovoga ne treba potcenjivati učinkovitost dinosaurusa-ubica: stomake svoga plena lako su otvarali sa strašnim zubima. Velosiraptori su bili daleko opasniji od bilo čega što danas hoda, leti ili pliva.


vesti po rubrikama

^nauka

Odvojene evolucije
Preci čoveka sa Floresa
Podsećanja: Ogist Limijer
Vesti: Pauk koji žudi za ljudskom krvlju
 



     


FastCounter by LinkExchange