[an error occurred while processing this directive]  

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e
Utorak, 3. 8. 2004.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Foto

Trpezarija je dva puta stradala u požaru

Reporter "Glasa" sa arheolozima koji istražuju temelje velikog konaka manastira Mileševa

U trpezariji kralja Vladislava

Svi podaci ukazuju da je građena kad i crkva, početkom 13. veka. Zovu je "Savina" jer je srpski vladar bio sinovac prvog arhiepiskopa

Duboko, u temeljima velikog konaka manastira Mileševa, arheolozi Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture ovih dana - čitaju istoriju srpske srednjovekovne nemanjićke države. Ispod temelja sadašnjeg velikog konaka, zidanog pre 120 godina, arheolozi su otkrili temelje mnogo starije građevine, zidane, pretpostavljaju, kada i manastirska crkva Mileševe, posevećena Vaznesenju - na početku 13. veka.

- Zbog rekonstrukcije velikog konaka, rade se iskopavanja unutar objekta. Još osamdesetih godina prošlog veka stručnjaci Republičkog zavoda pretpostavljali su da se na tom prostoru nalazi prvobitna srednjovekovna trpezarija, i to iz dva razloga: trpezarije tog perioda uvek su zapadno od crkve, i, na ostalim delovima manastira ona nije pronađena. Ova iskopavanja zaštitnog karaktera potvrdila su tu tezu - kaže arheolog Marina Bunardžić, organizator arheoloških istraživanja u Mileševi, rukovodilac ekipe u kojoj su još Gordana Karović, šef Odeljenja za dokumentaciju, arheolozi Radovan Bunardžić i Savo Derikonjić, Miroslav Stanojlović, slikar konzervator.

Foto

Svi pronađeni delovi se pedantno sortiraju

- Naša radost je utoliko veća što je otkriven bogoslužbeni prostor, drugi po važnosti u manastiru, odmah iza hrama. Pozicija trpezarije zapadno od ulaza u hram, proporcije samog objekta, pozicija ulaza u trpezariju, pa i nađeni predmeti, okovi sa jevanđelja koje je moralo biti reprezentativnih dimenzija, govore da je u pitanju 13. vek. Sve ukazuje da je to ktitorska trpezarija iz vremena kralja Vladislava - potvrđuje reči ekipe iz Mileševe i Gordana Marković, direktor Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Arheolozi Republičkog zavoda do sada su utvrdili da je nađena građevina bila jednoprostorna, unutrašnje širine 30 stopa, mereno srednjovekovnim merama, odnosno devet metara i 60 centimetara, unutrašnje dužine 60 stopa i dve i po stope debelih zidova. Nađena su i dva ulaza u trpezariju, jedan na istočnom zidu, širok pet stopa i pomoćni, na severu, širok tri stope.

- Zapadni zid srednjovekovne trpezarije poslužio je kao temeljna stopa za zapadni zid velikog konaka podignutog 1884. godine. Istočni zid trpezarije nalazi se na dva metra, unutra, od istočnog zida sadašnjeg konaka. Trpezarija je bila popločana, pravilnim kamenovima, koji su očuvani, i koji nisu od plemenitog materijala - kaže gospođa Bunardžić.

Trpezarija kralja Vladislava, ktitora Mileševe, sinovca Svetog Save, koju arheolozi već zovu "Savinom trpezarijom" dva puta stradala je u požarima. Posle prvog stradanja obnovljena je, posle drugog nije.

Foto

Ovde su ručavali srpski vladari

- Na severozapadnoj strani trpezarije otkrili smo prostor koji je bio fresko oslikan, našli smo tragove fresaka koje su stradale u požaru. Našli smo i tragove natpisa koji su takođe stradali u požaru, sada su to sitni komadi i teško ih je tumačiti. Oni su konzervatorskim postupkom skinuti, i u daljoj obradi, pretpostavljamo, izvući ćemo dragocene podatke - nastavlja gospođa Bunardžić.

U slojevima zemlje, između zidova stare trpezarije, arheolozi su našli i očuvane delove okova crkvenih knjiga sa predstavama iz hrišćanske ikonografije, a sem toga nađen je i deo bronzanog koplja.

- Trpezarija je građena na istom mestu, u odnosu na manastirsku crkvu, na isti način kao i trpezrije 12 - 13. veka u našim manastirima, sopoćanska, na primer. Svi podaci ukazuju da je građena kad i crkva Mileševe, početkom 13. veka, 1218. - 1219. godine - zaključuje arheolog Marina Bunardžić.

- Pred nama je sada zadatak da zajedno razmišljamo o idejnom rešenju ovog prostora koje će, svakako, uvažiti potrebu monaštva i vernika, koje će proći stručno veće u Republičkom zavodu i Potkomisiju za srednji vek u Ministarstvu kulture. Smatram da dobra volja i dobra organizacija mogu obezbediti sadejstvo svih aktera u ovom činu, na radost svima nama - najavljuje Gordana Marković, direktor Republičkog zavoda.

Nema žurbe

- Kao episkop zahvaljujem se direktorki Gordani Marković i čitavoj ekipi Zavoda koja radi savesno, korektno i pošteno i naša saradnja je na zavidnoj visini. Zahvaljujem se i Ministarstvu kulture koje stoji iza ovog projekta. Upućujem poziv najstručnijim ljudima za ovaj posao, da dođu na lice mesta, da održimo sastanak i da odlučimo šta dalje. Ne sme se raditi brzopleto, ne smemo žuriti, mora se dobro razmisliti šta dalje - kaže vladika mileševski Filaret.


Tekst i foto Z. Šaponjić


vesti po rubrikama

^ljudi i događaji

15:28h

Reporter "Glasa" sa arheolozima koji istražuju temelje velikog konaka manastira Mileševa

15:53h

Vodič za one koji će od 5. do 8. avgusta otputovati na Sabor trubača

16:19h

Srpski iseljenici u Kanadi preživeli dramu u gumenom čamcu

16:41h

Zanimljivosti: Pijane Tajlanđanke biju muževe

   
 


     


FastCounter by LinkExchange