[an error occurred while processing this directive]  

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Sreda, 5. 11. 2003.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Poreklo Arbanasa (12)

Zvanično pismo bila im je ćirilica

To se događalo u 14. i 15. veku i u Albaniji i izvan nje

Osnivanjem latinskog carstva na tlu Vizantije, Arbanasi su bili pod epirskim despotom, docnije carem. To je vreme kada su arbanaška plemena bila u prijateljstvu sa Kraljevinom Srbijom. Tada je u Kroji kao arbanaškom centru bio gospodar Dimitrije Progonović, koji je bio oženjen Komninom, ćerkom kralja Stevana Prvovenčanog. Njegovo ime kao i prezime ukazuju da je još tada bilo jačeg stapanja Arbanasa sa Srbima. Svakako što su još od Bodina bili ili pod vlašću, ili pod uticajem Srba. U to vreme starešine Arbanasa oslanjale su se na organizovanu i moćnu srpsku državu.

Pismo iz Mletaka

Do pomire kralja Milutina dolazi 1299. godine sa Vizantijom i njegovom ženidbom sa Simonidom prekinuta je politika pomaganja Anžujaca u borbi za osvajanje Vizantije, koju je započeo bio kralj Uroš, i okrenuo se protiv njih, te je osvojio deo Albanije. Tada je Albaniju uneo u svoju titulu kao teritoriju svoje kraljevine, što pokazuje pismo Mletačke republike od 10. maja 1309. godine kralju Milutinu, u kojem ga oslovljavaju kao "serviae, chelniac, hum, diocliae ac albaniaer regi"...

Pokušaj kralja Milutina da srpskoj državi priključi celu Albaniju, ostvario je kralj, a kasnije car Dušan Silni od 1343. do 1348. godine, jedino su primorski gradovi ostali pod franačkom vlašću. Arbanasi su rado prihvatili Dušanovu vlast, jer je među njima bilo Srba, a neke plemenske starešine su bile donekle posrbljene. Veliki broj starešina u borbi i od Vizantije i od Franaka oslanjalo se na Srbiju, te su Dušanovu vlast smatrali kao oslobođenje.

Car Dušan je u osvojenim albanskim krajevima i ostalim tuđim oblastima nije vršio nikakav pritisak na domaću vlastelu, niti na narod. Zbog toga kada je car Dušan ratovao u Epiru i Tesaliji, Arbanasi su mu činili mnoge usluge, odano se uključujući u Dušanovu osvajačku vojsku. Car Dušan ih je zbog toga nagrađivao.

Mnogim odanim arbanaškim oblastima, tj. njihovim glavarima dao je na upravu veće oblasti na osvojenoj teritoriji, pomagao je iseljavanje Arbanasa u osvojeni Epir, nad kojim je dao vrhovnu upravu svome polubratu Simeonu-Siniši. Tako ranijom manjom seobom Arbanasa u Epir 1325. godine, i ovom masovnijem pod Dušanom, počinje albanizacija Epira. Još od Dušanovog doba pa do pada svih albanskih oblasti u tursko ropstvo krajem 15. veka, srpski jezik i ćirilica bili su službeni jezik i pismo u kancelarijama svih albanskih glavara - i u Albaniji i van nje.

Posle smrti cara Dušana, severna Albanija je bila jedno vreme pod Balšićima, a u ostalimdelovima su se isticali borbom za osamostaljenje domaćih arbanaških glavara. Naročito se istakao Karlo Topija, protivnik i Balšića i Franaka, koje je uspeo da pobedi i istera iz Drača i Albanije.

Najezdom Turaka, nemoći da brane arbanaški poglavari su predali Mletačkoj republici utvrđene primorske gradove: Drač 1392. Lješ 1393; Skadar 1396. godine, da ih ona brani, a aoni su nastavili borbu iz svojih nepristupačnih planinskih klanaca. U toj borbi se proslavio kao najveći junak albanske istorije Đorđe Kastriot-Skenderbeg.

Maloletnog Đorđa je otac, Ivan, dao Turcima kao taoca. Turci su ga pomuslimanili i poturčili. Međutim, uspeo je da pobegne u Albaniju, za vreme srpsko-ugarskog rata protiv Turaka 1443. godine. Skenderbeg je osvojio Kroju od Turaka, vratio se hrišćanskoj, svojoj pravoslavnoj veri i započeo borbu protiv Turaka. Snažno je odbijao svaki turski napad, pa i onaj napad kada je sultan Murat drugi poveo vojsku protiv njega morao je da napusti opsadu Kroje 1460. godine. pa ni slavni Mehmed osvajač, osvajač Carigrada, Vizantije i Srbije i Bosne dva puta nije uspeo da savlada Sekenderbega u njegovim nepristupačnim klancima 1446. i 1448. godine.

Hrabri Kastriot

Tek posle Skenderbegove smrti 1468. godine Turci su uspeli da zauzmu deo albanske zemlje koji je on branio, u isto vreme drgi deo je zauzela Mletačka republika krajem 15. veka, pa je od tada sve do 1912. godine, cela Albanija ostala pod turskom vlašću kada je srpska i crnogorska vojska proterala turke sa Balkana. Đurađ

Kastriot zvani Skenderbeg kako u srpskim tako i u latinskim i italijanski poveljama, bio je ne samo srpskog porekla, već je, kako u memoarima Despota Musakija stoji: "Jer je u Arbaniji bio ušao Skenderbeg čovek valjan i od prirode Srbin, čije su vrline bile takve, da je bio poštovan ne samo od Arbanasa, već i od svakog drugog naroda:"Skenderbegov deda Pavle Kastriot, bio je gospodar jednog malog dela u Maći u kojoj žive Miriditi.

Njegov sin Ivan Kastriot, istakao se u borbi protiv Turaka, sa svojih 2.000 konjanika, pa je dobio i mletačko i dubrovačko građanstvo. U svojoj oblasti je imao i katoličke sveštenike i opatije, ali je u isto vreme bio darežljiv i prema manastiru Hilandaru u kome je sahranjen on i jedan od njegovih sinova koji su se zvali Staniša, Repoš, Konstatin i Đurađ kako se vidi iz njihovih povelja manastiru Hilandaru.

Najstariji Staniša i najmlađi Đurađ, kao i njihov otac dobili su od Dubrovnika pravo građanstva. Đurađ, odnosno Skenderbeg, u dva maha je dobio od Mlečana povlastice i građansko pravo, u to vreme je bio glavna ličnost u savezu velikaša u Arbaniji za borbu protiv Osmanlija.

Piše: Mr Pavle Dželetović
Sutra: Skender beg je bio Srbin-pravoslavac


vesti po rubrikama

^feljton

15:26h

Rasrbljivanje Crnogoraca (23)

15:42h

Poreklo Arbanasa (12)

 


     


FastCounter by LinkExchange