[an error occurred while processing this directive]  

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Subota, 3. 5. 2003.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


LJ U B O V I J A

Opština prema poslednjem popisu ima 17.000 stanovnika, 8.000 manje nego pre 40 godina

Prolaznici kroz Azbukovicu

Plahovita Drina sravnila sa zemljom varošicu 1896. godine. Ovo područije naseljavali stanovnici iz Bosne i Hercegovine i Dalmacije, ali se kratko zadržavali

Opština Ljubovija obuhvata kraj Azbukovicu i ima površinu od 356 kilometara kvadratnih. To je brdsko - planinsko područje koje u dužini od 38 kilometara od Republike Srpske i opština Srebrenica i Bratunac odvaja reka Drina. Na severozapadu je opština Mali Zvornik, severu Rađevina (Krupanj) i Podgorina (Osečina), na severoistoku Valjevo a na istoku Bajina Bašta.

Najveći vrh,"krov Azbukovice" je planina Bobija čiji je vrh Tornička Bobija visok 1.272 metra. Azbukovicu preseca nekoliko bujičnih reka koje se ulivaju u Drinu a najpoznatije su Trešnjica i Ljuboviđa.

Azbukovica je bila naseljena još u praistoriji o čemu svedoče nalazi iz nadgrobnih humki u Lonjinu i gradinska naselja iz Rujevca. U vreme Rimskog carstva kraj je pripadao provinciji Dalmaciji, putevima povezivao Domaviju i Singidunum. Za zaštitu ovog i puta dolinom Drine Rimljani su podigli nekoliko utvrđenja od kojih su najpoznatija bila Đurim, Nemić, Gradac i Kulina-Mikuljak.

Rimljani su koristili i rudnike u Crnči, kojima se upravljalo iz Domavije(današnja Srebrenica) a ostaci naselja iz tog perioda pronađeni su u Vrhpolju, Crnči i Uzovnici. U Gračanici i danas postoje temelji bazilike iz 4. veka, a rimski spomenici nalaze se raštrkani po Azbukovici ili su u Narodnom muzeju u Šapcu, jer Ljubovija nema svoj muzej.

Hidroelektrane
Pre nekoliko decenija u planu je bila izgradnja još dve hidroelektrane na Drini: "Dubravice", nizvodno i "Tegare", uzvodno od Ljubovije, kao i jedne na reci Ljuboviđi. One nisu izgrađene, ali zbog postojećih hidroelektrana u Malom Zvorniku i Bajinoj Bašti i klimatskih promena, Ljubovija ima magle za tri grada.

Kroz srednji vek Azbukovica je bila u sastavu Vizantije i srpskih država a sve vreme korišćeni su rudnici Lipnik i Veliki Majdan. U zvaničnim dokumentima, najstariji za sada poznati pomen je pomen Lipnika iz 1319. godine. Na reci Ljuboviđi u selu Gornja Ljuboviđa sačuvan je srednjevekovni most koji je bio na karavanskom putu prema Valjevu i Beogradu, poznat u narodu kao Latinska ćuprija, u Gornjoj Trešnjici su ostaci srednjovekovnog Velikog i Malog grada, a ima i nekoliko kompleksa spomenika - u Uzovnici, Rujevcu, Crnči i Gornjoj Trešnjici.

U ovo područje Turci su došli odmah posle pada Smedereva, 1460. godine. Zbog značaja rudnika Crnča ovaj kraj je bio carski has koji je po najvećem selu dobio naziv has Bukovica, pa je verovatno od toga nastao i naziv Azbukovica. Turci će utvrditi, ojačati i naseliti srednjevekovnu tvrđavu Soko grad, koja će biti neosvojiva sve do predaje 1863. godine kada je i porušena.

Poznati meštani
Najstariji među poznatim Azbukovčanima je Petar Protić Sokoljanin, koji je bio jedan od prvih doktora nauka u Srbiji. Doktorirao je pravne nauke u Hajdelbergu 1854. godine, a bio je i pesnik Družine mladeži srpske. Iz Donje Orovice potiče šahovska legenda Svetozar Gligorić, a iz Drlača glumac Nenad Nenadović. Ljubitelji fudbala pamte Milana Krstića koji je trenirao veliki broj klubova u Jugoslaviji i Tunisu, kao i Bogoljuba Bobu Kovačevića, igrača nekadašnjih prvoligaša "Naših krila" i "Mačve" iz Šapca.

Kriva torba
Azbukovčane drugi nazivaju "krivotorbići", po šarenim tkanim torbama koje nakrive preko ramena kada krenu u varoš. Nekada je tako bilo.

Ljubovija je je 1860. postala sresko mesto a 1871. godine, ukazom Milana Obrenovića, varošica. Međutim, već 1896. godine hirovita Drina će Ljuboviju sravniti sa zemljom i ona se od tada razvija na današnjem mestu, oko tri kilometra uzvodno i malo udaljena od Drine.

U prvom svetskom ratu narod ovog kraja mnogo je stradao u odmazdama posle velikih bitaka na Gučevu i Mačkovom kamenu. Nekoliko sela ispod Mačkovog kamena dočekalo je kraj rata bez polovine muškog stanovništva. U drugom svetskom ratu Azbukovčani su podelili tragediju srpskog naroda učestvujući od 1941. godine u oba pokreta - četničkom i partizanskom, ali će zbog ovog prvog, čitav kraj 30 godina ispaštati, potpuno zanemarivan od strane Republike, što će pojačati stalno prisutno iseljavanje stanovništva.

Ovo područje stalno su kroz istoriju naseljavali stanovnici iz Starog Vlaha, Bosne i Hercegovine pa i Dalmacije, ali su se uglavnom kratko zadržavali i selili se dalje gde su bolji uslovi za život. Prema popisu iz prošle godine opština Ljubovija ima oko 17. 000 stanovnika, a 1961. godine imala je 25. 000 žitelja. Znatan deo odselio se u Mačvu, ali i u Srem, područje Valjeva, Novog Sada, Beograda i drugih gradova. Najveće mesto je Ljubovija, sa oko 5. 000 stanovnika a postoji još 26 uglavnom manjih sela od kojih su najveća Crnča i Vrhpolje.

Tekst i foto: Milojko Ivanović


vesti po rubrikama

^Srbija u 21. veku

LJ U B O V I J A

15:10h

Opština prema poslednjem popisu ima 8.000 stanovnika manje nego pre 40 godina

15:15h

Predsednik Skupštine opštine najavio: Vodovod do kraja godine

15:25h

Azbukovčani poznati po malinjacima i zidarima

15:40h

Neiskorišćene prirodne lepote klisure Trešnjice

15:50h

U podnožju Soko grada sagrađen manastir Sveti Nikolaj

16:00h

Nedostaju kulturni događaji, a muzike i previše

16:05h

Karatisti najuspešniji

   


FastCounter by LinkExchange