Đerdap, ''gvozdena vrata'' koja povezuju donje i srednje Podunavlje hiljadama godina predstavlja izazov za putnike, trgovce, ratnike, ribolovce i lovce. Svi oni za sobom su ostavljali svoj trag, pa je ovo područje koje se prostire duž Dunava od Golupca do Karataša kod Kladova prepuno istorijskih spomenika. Đerdapska klisura je proglašena nacionalnim parkom 1974. godine. Osnovna njegova odlika, pored velikog broja kulturno istorijskih spomenika, je velika šumovitost (oko 64% površine je pod šumama), kao i izuzetno bogatstvo i raznovrsnost flore i faune. Arheološko nalazište Lepenski vir svedoči o boravku prvih ljudi na ovim prostorima, Trajanova tabla i rimski put uklesan u stenovite litice Kazana oživljavaju silnu Rimsku imperiju i njene pohode na sever i istok Evrope, tvrđava Fetislam kod Kladova trag je turskog prisustva, a srednjevekovno utvrđenje Golubački grad potvrda su moći, graditeljskog umeća i znanja tadašnjih srpskih velmoža i graditelja. Klimatski uslovi, zemljište, blizina Dunava i specifičan reljef omogućili su u Đerdapskoj klisuri očuvanje jedne od najbogatijih vegetacija u jugoistočnoj Evropi. Ovde ima više od 1.100 različitih biljnih vrsta od kojih posebnu vrednost ima desetak njih koje su preživele ledeno doba i opstale do današnjih dana. Đerdapska Lala predstavlja vrstu jedinstvenu u svetu. U NP Đerdap živi i opstaje i izuzetno bogat životinjski svet. Možda je posebno zanimljivo pomenuti šakala i risa kao vrste koje su retke ne samo u Jugoslaviji, već i u Evropi.

Uprava NP Đerdap čije je sedište u Donjem Milanovcu pre izvesnog vremena počela je razgovore sa svojim kolegama iz rumunskog Nacionalnog parka koji nosi naziv Gvozdena vrata i koji se prostire duž leve obale Dunava o međusobnoj saradnji i zajedničkom nastupu u okviru projekta "Dunavske regije 21".

Iz te saradnje trebalo bi da proizađe projekat koji bi za cilj imao ne samo očuvanje prirode, već i unapređenje života ljudi koji žive u granicama ovih parkova koje graniči najveća evropska reka, odnosno postizanje jednog potpunog sklada između onoga čime se oni bave i same prirode. Time bi se dobila jedna potpuno uokvirena biosfera čije bi glavne odlike bile zdrav život i ekološki potpuno čista sredina.

Svojevremeno je vode Dunava u ovoj klisuri istrazivao i čuveni francuski istrazivač Žak Kusto na njegovom legendarnom brodu '' Kalipso''. Tada je zabeleženo da dubine Dunava u Đerdapskoj klisuri skrivaju mnogobrojne vrste, uglavnom plemenitih riba. Zato ne iznenađuje činjenica da ribolovci iz svih krajeva Srbije još od ranog proleća pa do kasne jeseni zaposedaju obale ove klisure. Tada se u kasne večernje sate pale vatre koje kao zvezde pokazuju put namernicima kroz misteriozne kanjone Đerdapa.

Dejan Radulović