[an error occurred while processing this directive]  

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Subota, 11.01. 2003.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Srpsko pravoslavlje i Anglikanska crkva (4)

Fuzija Srpske i Anglikanske crkve

Zamisao potekla od samih anglikanaca

Predsednik Komiteta za ujedinjenje srpske i anglikanske crkve Charles Gore izjavljivao je da "veruje da može postati prvi član pravoslavne crkve ne menjajući svoje verovanje". Voja Janić, profesor bogoslovije i ministar vera u vladama Kraljevine SHS, često je tvrdio da se učenje "Visoke crkvene partije" (The high church parti) potpuno poklapa sa učenjem pravoslavne crkve, pa se iz tih razloga dozvoljava između njih "comuniatio in sacris". Srpski patrijarh Dimitrije dozvoljavao je anglikanskim i američkim episkopima da služe anglikansku (protestantsku) liturgiju u kapeli patrijaršije u Beogradu.

Liči na ateizam

Zamisao o spajanju srpske i anglikanske crkve potekla je od strane samih anglikanaca. Takva fuzija potpuno je odgovarala srpskom nacionalnom shvatanju hrišćanstva, koje je uglavnom prelazilo preko formalno-dogmatskih razlika. Tradicionalisti srpskog pravoslavlja, pripadnici bogomoljačkog pokreta (Hrišćanska narodna zajednica), bila su zabrinuti takvim kretanjima u Srpskoj pravoslavnoj crkvi. Predsednik Narodne hrišćanske zajednice Dragoljub Milivojević ocenjuje da srpsko pravoslavlje liči pomalo na ateizam, bezbožništvo i racionalizam jer se duh pravoslavni izgubio, utrnuo: "Naše pravoslavlje danas je telo iz koga duša sve više iščezava slično bolesniku na samrti". Po mišljenju pripadnika "pravovernog" Bogomoljačkog pokreta, Srpska pravoslavna crkva, preko svog sveštenstva, "neprestano zbacuje breme Hristovo nebesko pa uzima antihristovo zemaljsko".

Prota Dušan Milanović je ocenjivao da se prvi religiozni život nikada nije u srpskom narodu sistematski negovao. On je zabrinut nad "otupjelošću skoro celokupnog srpskog društva, religioznim indiferentizmom (liberalizmom) velikog dela inteligencije, nad religioznom pasivnošću i uspravnošću seljačkih masa i dezorijentacijom zvanične crkve". Religiozni život kod Srba Milanović označava kao "tvrdu veru" u pravoslavlje koja je, međutim, u običnim dnevnim manifestacijama crkvenog i narodnog života nevidljiva.

Posebnu bliskost sa anglikancima negovao je episkop dalmatinski Irinej Đorđević. takvu bliskost prouzrokovalo je njegovo bavljenje u Engleskoj u vreme Prvog svetskog rata. U razdoblju Kraljevine Jugoslavije, episkop dalmatinski je bio predsednik Udruženja prijatelja Britanije i Amerike. U Šibeniku, u kom je bilo sedište dalmatinskog vladike, Irinej je imao često kontakte sa engleskim zvaničnicima. Tu je sačekivao predstavnike engleske flote koja je četo bila ukotvljena (usidrena) u šibenskoj luci.

U ime Udruženja ugošćavao je predstavnike engleske mornarice, izvodio ih na večeru u Hotel "kosovo" u Šibeniku. U aprilu 1933. vladika Irinej je u šibenskoj luci dočekao grupu engleskih đaka. O svemu navedenom svedoči Irinejeva prepiska sa uglednim srpskim političarem Jovanom Jovanovićem - Pižonom, koji je i sam bio član udruženja prijatelja Britanije i Amerike. Vladika Irinej je zaslužan za formiranje arhive Udruženja.

Irinejevo liberalno-demokratsko opredeljenje za zemlje tzv. "zapadne demokratije" dodatno se potvrdilo 6. decembra 1933. godine kada je u svom domu priredio osnivačku skupštinu francuskog udruženja u Šibeniku. O tome u pismu upućenom Jovanu Jovanoviću - Pižonu kaže sledeće: Sinoć sam imao osnivačku skupštinu u svome domu radi osnivanja francuskog našeg Udruženja u Šibeniku. Iako j vreme bilo izvanredno rđavo, odziv je bio odličan. Filijala našeg udruženja je osnovana na tom sastanku. Skupština je izabrala upravni odbor i predsednika. Za predsednika je izabran Miloš Šupuk, ovdašnji industrijalac i sopstvenik električne centrale, inače kulturan i ispravan čovek. Ostale članove će izabrati sam upravni odbor. Preuzeo sam korake da ove zime osnujemo filijalu u Splitu, eventualno i u Dubrovniku".

Vladika Irinej

Od sredine tridesetih godina vladika Irinej dalmatinski je vršio administriranje pravoslavne eparhije anglikansko-kanadske. Zbog takve funkcije vladika Irinej je morao imati bliske i srdačne odnose sa Aglikanskom crkvom. Od svih funkcija duhovne prirode Irineja će, međutim, udaljiti političke neprilike koje su se dešavale u Primorskoj banovini .

Naime, separatizam hrvatstva će svom silinom izbiti 1935/36. godine u formi organizovanog "Hrvatskog pokreta" ("Hrvatsko proljeće" 1935). Od te godine Irinej će doživljavati brojne neprijatnosti zbog svoje borbe za očuvanje Kraljevine Jugoslavije i srpstva u Dalmaciji. Zato će predlagati da ga oslobode funkcije predsednika Udruženja prijatelja Britanije i Amerike. Godine 1938. napustiće i administriranje eparhije Anglikansko-kanadske, a nudio je i ostavku na mesto vladike dalmatinskog. O tome vladika Irinej piše sledeće prijatelju Jovanu Jovanoviću - Pižonu.

Piše: Dr Nikola Žutić
Sutra: Rešavanje dogmatskih razlika


vesti po rubrikama

^feljton

16:03h

Srpsko pravoslavlje i Anglikanska crkva (4)

16:28h

Srbi u "ratnom dnevniku" vermahta (1)

 



     


FastCounter by LinkExchange