[an error occurred while processing this directive]  

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e
Subota, 15. jun 2002.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Links

Srpsko nasleđe

SINA

SNAGA

GLAS istražuje

Po kojim kriterijumima se sahranjuje u Grobnicu zaslužnih građana?

Badža i Buha tri groba od Andrića

Ako staleško udruženje ili neka institucija zatraže da njihov član dobije večno mesto kraj Crnjanskog ili dr Raškovića, gradonačelnik odobrava. MUP tražio - i dobio - dozvolu za generala Buhu. Nema nijednog dokumenta o kriterijumima

Na Groblju zaslužnih građana na beogradskom Novom groblju još je sveža humka generala Boška Buhe, prekrivena cvećem koje polako vene. Tragično nastradali general policije je, sa dozvolom gradonačelnice Beograda Radmile Hrustanović, sahranjen u, kako to Beograđani zovu, aleji zaslužnih građana, u kojoj počivaju brojni umetnici, kulturni radnici, političarima, koji su zadužili ovu sredinu.

I u zaslužne preko veze
Iako ne odlučuju o tome, zaposleni na Novom groblju kažu da im nije jasno kako se donose odluke o sahranjivanju među zaslužne.
Jedan od radnika, koji nije želeo da se predstavi, rekao je da se to često radi i preko veze. Jer, kaže, kako drugačije objasniti što je neki mladić iz Niša koji je poginuo, bude sahranjen sa jednim od najpoznatijih srpskih slikara?

Spisak sahranjenih poslednje četiri godine
U Groblje zaslužnih građana poslednje četiri godine sahranjeni su Vera Drašković, Budislava Mićunović, Aleksandar Nikolić, Danica Karišić- Bajić, Milić od Mačve, Radovan Stojčić Badža
Dušanka Nađ, Spasenija - Cana Babović, Nikola Džuverović, Bosiljka Sibinović, Ines Tanasković, Divna Glumac, Milica Dajović, Dušanka Stišović, Jovan Kratohvil, Čedo Glišić, Aleksandar Vojinović, Ljubiša Bačić, Vladimir Pogačić, Stojan Grujičić, Branko V. Radičević, Borivoje Simić, Milan Kurepa, Slobodan Maran, Dragan Mojović, Mihajlo Kostić-Pljaka, Stevan Adamović, Stjepan Zaninović, Jure Čule, Mihailo Viktorović, Dragan Zarić.

Ko god da zatraži...
- Jedno od mojih ovlašćenja je i da dajem dozvolu za sahranjivanje na Groblju zaslužnih građana - rekla nam je Radmila Hrustanović, gradonačelnica Beograda, koja je pre nekoliko dana dala dozvolu da se general Buha sahrani na mestu koje mu daje značaj kao, na primer, balerini Nini Kirsanovoj, pesniku Oskaru Daviču, psihijatru i političaru Jovanu Raškoviću, reditelju Bojanu Stupici...
- To je stvar protokola, i tu nema nekih velikih nepoznanica - rekla je Hrustanović
Lazar Odalović, šef protokola u Gradskoj skupštini, kaže da je procedura veoma jednostavna i da se sahranjivanje u Aleji velikana u većini slučajeva odobrava.
- Udruženje ili institucije, u ovom slučaju MUP Srbije, podnose zvaničan dopis Skupštini grada, s molbom da se pokojnik, zbog svojih zasluga u poslu kojim se bavio, sahrani u ovoj aleji. Poslednju reč donosi gradonačelnik i mi uglavnom izlazimo u susret tim zahtevima. Ponekad, postoje i molbe da se supružnici sahranjuju zajedno, i to je moguće ukoliko u grobnici za to postoji mesto - kaže za "Glas" Odalović.
Pravilnik, dokument, poslovnik koji određuje kriterijume po kojima je neko zaslužan, a neko ne, da se sahrani pored Crnjanskog ili Ostrogorskog, očito, ne postoje. Opet je svaka odluka prepuštena volji - ili mrzovolji - vlasti.

Od 1965. godine, kad je voljom tadašnjih gradskih vlasti ustanovljena ova parcela (čija je izrada finansirana iz budžeta Grada) do danas, prema nezvaničnim podacima, ovde počiva oko 350 srpskih i jugoslovenskih zaslužnih građana. To su pisci, slikari, glumci, naučnici, političari... Među njima su Ivo Andrić, Stojan Aralica, Danilo Kiš, Meša Selimović, Mija Aleksić, Mihovil Logar, Branko Ćopić… Mnoga slavna imena, ali i onih koji nisu izdržali probu vremena i čije pominjanje novim generacijama ne znači ništa. Njihova prava zasluga je bila što su bili lojalni režimu.

Odrediti ko je i zbog čega, a ko ne, zaslužan građanin, uz dužno poštovanje pokojnika, delikatan je zadatak. Kako je nastalo groblje i ko, zapravo, donosi odluku o tome ko će biti na njemu sahranjen? Pokušali smo to da saznamo u direkciji Novog groblja.

- Ideja je bila da se, pored Aleje velikana, koja je uređena u vremenu između dva svetska rata i gde su sahranjivane - ili su preneti njihovi posmrtni ostaci - znamenite ličnosti tog doba, napravi posebna celina. To je ostvareno 1965. godine spajanjem parcela 14 i 16. Groblje zaslužnih građana projektovao je arhitekta Svetislav Ličina - objasnila je za "Glas" Bratislava Kostić, istoričar umetnosti na Novom groblju.

Među prvima koji su tada sahranjeni bili su Risto Stefanović i Čedomir Minderović. Minderovićev trag u književnosti je mnogima poznat, ali, bez uvrede, ko je bio Risto Stefanović? Nalog ko će biti sahranjen u Groblje zaslužnih građana, u upravu groblja koja obavlja tehnički deo sahrana, kaže Kostić, stiže iz Protokola Skupštine grada.

Sahrane se obavljaju kremiranjem ili na klasičan način, u posebna grobna mesta ili u zajedničke grobnice - konhe, koje su kružnog oblika i u koje mogu da stanu četiri sanduka.

O Novom groblju kao kulturno-istorijskom spomeniku 1999. godine objavljena je i monografija, u kojoj je štampan i spisak sahranjenih na Groblju zaslužnih građana.

- Spisak nije kompletan jer smo se rukovodili enciklopedijama, pa smo navodili uglavnom kulturne radnike i naučnike koji tu počivaju - kaže Kostić.

Iz uprave Novog groblja navode da u zajedničkim grobnicama mesta više nema, a da je tesno i u pojedinačnim. Zbog toga će od Grada tražiti nova rešenja i eventualno proširivanje.

General Boško Buha sahranjen je pre nekoliko dana u zajedničkoj konhi s Emilom Draguljom i Zoranom Jankovićem.

Umolili Đinđića za Badžu
Dan posle šokantnog ubistva zamenika republičkog ministra MUP Radovana Stojičića Badže, ljudi iz tada vladajućeg Miloševićevog režima potrošili su mnogo reči i vremena da ubede tadašnjeg gradonačelnika Beograda Zorana Đinđića da se Stojčiću obezbedi mesto u aleji za večnost.
Na insistiranje novinara u aprilu 1997. objasni čime je zamenik šefa policije zaslužio da bude sahranjen tri groba od Andrića, Đinđić je kratko odgovorio: "Ipak se radi o general-pukovniku srpske policije."

Izneto troje
Iz aleje je su iznete smo tri osobe: prof dr Georgije Ostrogorski, Srđa Prica i Stjepan Funarić, a sve po zahtevu njihovih porodica.

I velikani imaju mesta
U beogradskom Novom groblju postoji i Aleja velikana. Nalazi se odmah po ulasku sa desne strane. U njoj su sahranjivani do Drugog svetskog rata ljudi čije su zasluge za narod bile izuzetne. Tu počivaju, između ostalih, i Nikola Pašić, Serdar Janko Vukotić...
Posle drugog svetskog rata pobednici u Jugoslaviji nisu hteli da se poistovete s nacionalnim veličinama već su podigli svoju Aleju zaslužnih građana. Među njima su, na primer, Miloš Crnjanski, Skender Kulenović, Duško Radović... ali i ljudi za koje je bilo koji vladajući režim procenjivao da su zaslužni, bez obzira na to što se nekima od njih zaista ne može naći nikakva zasluga za narod.
U Novom groblju postoji i Aleja narodnih heroja, u kojoj su uglavnom sahranjivani visoki vojni rukovodioci, ali i, recimo, Aleksandar Ranković.

L. MIJIĆ

SUTRA: SPISAK SAHRANJENIH NA GROBLJU ZASLUŽNIH GRAĐANA OD 1965. DO 1997.


vesti po rubrikama

^tema

16:30h

Po kojim kriterijumima se sahranjuje u Grobnicu zaslužnih građana?

 



FastCounter by LinkExchange