GLAS JAVNOSTI  

Izdaje NIP „GLAS” a.d.
„GLAS JAVNOSTI“ d.d.

Vlajkovićeva br. 8, Beograd, Jugoslavija

 

I n t e r n e t   i z d a n j e

 
 

Glas javnosti 24 sata sa Vama... najnovije vesti iz zemlje i sveta...

 

 

 


vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Links

Srpsko nasleđe

Glas nedelje

SINA

SNAGA

PISMA

 


Protest

Poskupljuju, a ne pitaju

Posle upornog pokušavanja da nadležnim u SO Loznica ukažem na greške direktora Gradskog vodovoda, a u vezi nezakonito podignute cene priključka na gradsku mrežu, nisam naišao na razumevanje niti bilo kakvo reagovanje. Dana 21. 03. 2001. godine sklopljen je ugovor broj 121 o zajedničkom finansiranju i izgradnji javnog objekta vodovoda. Po ovom ugovoru, cena priključka na mrežu je 1.000 DM, a rok završetka radova je 15. 09. 2001. godine.

Radovi nisu završeni ni do današnjeg dana, a direktor je na nezakonit način podigao cenu 01. 10. 2001. godine na 1.200 DM, bez saglasnosti Upravnog odbora i mesnih zajednica koje učestvuju u izgradnji pomenutog objekta. Pošto nisu hteli da se cena vrati na prvobitnu, napravio sam anketu među građanima, da bih video da li su svi saglasni sa mojim zahtevom, a koju je potpisao 191 nosilac domaćinstva, što je takoreći 100 odsto od ukupnih domaćinstava. Samo da napomenem da je vrednost tog objekta 400.000 DM, što nije malo u ovakvoj krizi.

Ja sam predsednik Režijskog odbora za MZ "Brnjac" i MZ Veliko Selo za izgradnju vodovoda i nadam se da će ovo pismo naći mesta u nekom dnevnom listu, čime će se učiniti dobro građanima ovih mesnih zajednica, a nadležni organi preduzeti odgovarajuće mere protiv navedene gospode.

Hvala.

Milivoje Andrić,
predsednik MZ "Brnjac"


Saznanje

O crkvi pored kraljevskog Dvora na Dedinju

Povodom osvećenja crkve 13. decembra 2001. godine

Dvorska crkva na Dedinju posvećena je svetom apostolu Andreji Prvozvanom, krsnoj slavi dinastije Karađorđević. U sklopu kraljevog dvora na Dedinju, na južnoj strani, nalazi se porodična crkva, koja je tremom sa stubovima povezana sa dvorcem. Ulaz u crkvu je okrenut prema severu radi veze sa tremom i dvorcem, što je odstupanje od pravila gradnje pravoslavnih hramova. Uzor za gradnju bila je crkva manastira (?) Svetog Andreje na Tresci u Makedoniji koju je 1389. godine sagradio Andreja, sin srpskog kralja Vukašina, dok je tehnika gradnje izvedena po modelu na Kraljevu crkvu u Studenici, podloga za životopis i patos. Naime, za postavljanje patosa (poda) i sokle, otvoren je stari rudnik kod Peći, odakle je vađen mermer za Studenicu.

Crkva je projektovana i sagrađena kada i kraljev dvor, od 1924. do 1929. godine, dok je oslikavanje trajalo do 1936. godine. Projektant crkve i kraljevog dvora bio je arhitekta Živojin Nikolić, dok su dekorativne detalje i oslikavanje projektovali i kontrolisali Krasnov i Lukomski.

Oslikavanje crkve je izvedeno prema kartonima i crtežima koje je pripremila ekipa umetnika iz Udruženja umetnika Beograda. Ova ekipa je po nalogu kralja Aleksandra obišla većinu srpskih i grčkih manastira sa zadatkom da na kartone precrtaju (kopiraju) freske i životopise. Organizator je bio akademik Nikolaj Krasnov (Moskva 1866 - Beograd 1939). Od tih kartona složeni su mozaici u crkvi na Oplencu i crkvi na Dedinju. Prema dvorskoj dokumentaciji, kralj Aleksandar lično je prisustvovao slaganju kartona i odobravao projekat oslikavanja.

Oslikavanje crkve na Dedinju izvršili su ruski umetnici: Boris Obraskov, Nikola Majendorf, Vladimir Bickovski, Rejtlinger i Evgenije Varun-Sekrat. Radovi oslikavanja trajali su oko 36 meseci. Na svakom oslikanom životopisu postoje potpisi umetnika. Crkva je kompletno završena i osvećena 1936. godine.

Dolaskom Brozovih "oslobodilaca" krajem 1944. crkva je opljačkana i oskrnavljena. Operacije za oslobađanje Dedinja vodila je 6. lička u sadejstvu sa nekim sovjetskim tenkovskim jedinicama. Izbor je pao na 6. ličku, jer je jedan od njenih komandanata bio general Milan Žeželj. Žeželj je za vreme Kraljevine Jugoslavije bio dvorski žandar, pa je poznavao kompleks dedinjskih dvorova. Za vreme tih operacija za Dedinje zapadni deo kupole crkve oštećen je jednom minobacačkom granatom. Centralni deo kupole oslikan je likom Hrista Pantokratora koji dominira ukupnim životopisom. Prilikom ulaska boraca 6. ličke u crkvu, jedan od boraca je iz velikokalibarske puške pucao u čelo Hrista, gde se i sada vidi velika "rana".

Leva i desna strana od ulaza oslikane su figurama svetih ratnika. Do samih vrata, levo i desno, bile su oslikane figure ktitora, kralja Aleksandra i kraljice Marije. Brozov režim je izvršio prvu rekonstrukciju kraljevog dvora 1953. godine, radi smeštaja cara Haile Selasija. Tom prilikom u crkvi je zamalterisano oštećenje na kupoli, sastrugani su likovi ktitora i nacrtani neki drugi likovi. Za posete cara Haile Selasija, crkva je opremana bogoslužbenim predmetima uz pomoć sveštenika, starešine Topčiderske crkve. Posle Brozove smrti, autor ovih redova na svoju inicijativu je više puta crkvu opremao uz pomoć prote Jevtića, tadašnjeg šefa protokola Srpske pravoslavne crkve. Opremanja smo vršili za posete španskog kraljevskog para, kao i za neke druge značajnije ličnosti.

Godine 1980. do 1983. izvršena je rekonstrukcija kraljevog dvora. U unutrašnjosti crkve nije ništa rađeno, samo je saniran krov i uređen trotoar oko zidova. Prilikom gradnje crkve, rađen je poseban projekat zagrevanja, tzv. podno zagrevanje. Dovod grejanja je išao podzemnim kanalom iz dvorskog tunela koji je 1953. zazidan i grejanje isključeno. To je imalo za posledicu velike temperaturne razlike i razlike u vlažnosti. Sve je to negativno uticalo na životopis koji se počeo buđati i kruniti. Pozlaćeni drveni sklopovi oltara i horosa počeli su od buđi da se krune i propadaju. Sve to zahteva obimne radove za rekonstrukciju i znatna finansijska sredstva.

Za sada još uvek stoji vidljiva "rana" na čelu Hrista Pantokratora, koju je napravio "borac" Brozove 6. ličke.

Milovan V. Ivanović