[an error occurred while processing this directive]  

Izdaje NIP „GLAS” a.d.
„GLAS JAVNOSTI“ d.d.

Vlajkovićeva br. 8, Beograd, Jugoslavija

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Subota, 29.  septembar 2001.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Links

Srpsko nasleđe

Glas nedelje

SINA

SNAGA

28. Sep 2001 15:16 (GMT+01:00)

Loznica: Podno Gučeva, u središtu Jadra

Najveći grad na Drini

TEKSTOVI: D. PETROVIĆ
FOTO: D. BRIZA

U severozapadnoj Srbiji, podno šumovite planine Gučevo, na 138. kilometru od Beograda, nalazi se Loznica, centar živopisnog Jadra i najveći grad na Drini. Reka koja je od polovine devedesetih ponovo postala granica, udaljena je samo tri kilometra od centra Loznice, a kroz grad protiče i rečica Štira. Opština Loznica sastoji se od 52 naseljena mesta i danas ima 104.000 stanovnika. Od tog broja, u gradu je oko 45 hiljada. Postoje još dva veća opštinska centra - Banja Koviljača, sa 9.000, i Lešnica sa desetak hiljada žitelja.

Cvijić, Sinan i Keba
Mnogi genijalni ljudi srpske nauke i istorije rođeni su baš ovde. Dovoljno je navesti samo tri imena - najpre Vuk Stefanović Karadžić, zatim Jovan Cvijić i Mića Popović. Među poznatim Lozničanima- savremenicima, reklo bi se, i nema baš mnogo takvih genijalaca. Prosečan Lozničanin, kada ga pitate o tome, kaže da nije siguran za ostale, ali je stopostotno ubeđen da su tu rođeni Sinan Sakić, Dragan Kojić Keba i pevačica dens-grupe Luna. Na insistiranje da se prisete još nekog reći će: Odavde su i Bane Ivković i Jovan Zebić!

Loznica je naselje u kome se ukrštaju dva puta - jedan dolinom Drine spaja gornje Podrinje sa Posavinom, a drugim se na ovaj drum izlazi iz Rađevine i Jadra. Prvo naselje koje se nalazilo na mestu današnje Loznice još u antičko doba zvalo se Putna stanica 15 milja. Po jednom predanju, Loznica je dobila ime po vinovoj lozi, koja se gajila još od trećeg veka naše ere, od doba rimskog cara Proba.

Današnji naziv prvi put se pominje u Povelji kralja Milutina, kada je Katarina, žena njegovog brata Dragutina, podigla obližnji manastir Tronošu, 1317. godine. Grad je počeo da se formira kao naselje još u 15. veku. Kroz jedan duži period u srednjem veku uopšte se ne pominje. Tek oko 1533. godine u vreme turske vladavine, zabeleženo je da je Loznica imala 37 kuća - 26 muslimanskih i 11 hrišćanskih. U tom periodu pod Turcima Loznica i Jadar bili su u sastavu zvorničkog Sandžaka, koji je opet bio u granicama Bosanskog pašaluka.

U sastav kneževine Srbije ulazi tek novembra 1833. godine, s donošenjem Hatišerifa sultana Mahmuda drugog o pripajanju šest otrgnutih srbijanskih nahija.

Tridesetih godina 19. veka Loznica je imala 295 kuća sa 1.203 stanovnika. U njoj se koncentrisala upravna i politička vlast Podrinja, razvijalo se školstvo, izgradila bolnica (1882.), nicali su prvi industrijski objekti, razvijalo se zanatstvo, trgovina i bankarstvo. Prva železnička pruga Šabac- Loznica- Banja Koviljača izgrađena je 1911. i tako je nevelika loznička varoš iz turske kasabe polako prerastala u savremeni grad.

Ratovi u kojima je Srbija učestvovala od 1912. do 1918. godine sveli su broj stanovnika Loznice za trećinu. Bitka Srba i Austrougara na Gučevu 1914. godine trajala je 55 dana i ušla je u vojne i istorijske udžbenike kao prva rovovska bitka na svetu. Najmanje rastojanje između rovova iznosilo je sedam metara, a hroničari kažu da je punih devet kilometara dužinom vrha Gučeva bilo naslagano deset hiljada tela mrtvih vojnika. U čast poginulim srpskim borcima, na vrhu planine podignuta je Spomen-kosturnica u obliku piramide, visoka 15 metara. Loznica je nakon pada Gučeva bila napuštena i spaljena.

Mada su komunisti do pre koju godinu pokušavali da prikriju tu činjenicu, Loznica je 31. avgusta 1941. godine bila prvi oslobođeni grad u Evropi. Tada su četnici Draže Mihailovića, pod komandom potpukovnika Veselina Misite, proterali okupatora.

Posle Drugog svetskog rata Loznica se razvila u savremeni grad evropskog tipa.


vesti po rubrikama

^Srbija u XXI veku

LOZNICA
15:16h Loznica podno Gučeva, u središtu Jadra: Najveći grad na Drini
15:34h Privredi potrebno 14 miliona maraka kredita
15:39h Tršić, rodno mesto Vuka Karadžića
15:53h Banja Koviljača je okosnica turizma
     


FastCounter by LinkExchange