[an error occurred while processing this directive]  

Izdaje NIP „GLAS” a.d.
„GLAS JAVNOSTI“ d.d.

Vlajkovićeva br. 8, Beograd, Jugoslavija

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Subota, 28. jul 2001.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Links

Srpsko nasleđe

Glas nedelje

SINA

SNAGA

27. Jul 2001 20:02 (GMT+01:00)

Lomovi u srpskom novinarstvu (16)

Predratni i posle rata

Srpsko novinarstvo, izašlo iz Drugog svetskog rata s velikim lomovima, čekali su novi lomovi. I oni su ubrzo došli. Neki manji, a neki veći i bolniji

Od 164 profesionalna novinara, koliko ih je okupljalo Udruženje novinara na dan 6. aprila 1941. godine, posle oslobođenja Beograda (1944), i zemlje od okupatora (1945), u novinarstvu je ostalo sveta 71, a do 1947. godine pridružiće im se iz predratnog sastava još sedam, od kojih su neki u međuvremenu bili na crnoj listi.

Rat je, dakle, premostila samo četvrtina novinara (26,9 odsto). Od predratnih, posle Drugog svetskog rata, nastavili su da rade:

Gojko Banović, Petar Bešević, Bogdan Bilbija, Desimir Blagojević, Bogdan Budimir, Radmila Bunuševac, Miroslava Vitorović, Đivo Višić, Živojin Vukadinović, Milorad Gajić, Vatroslav Glavadinović, Mata Glavadinović, Borivoje Glišić, Desa Glišić, Slobodan Glumac, Milan Dedinac, Lazar Delja, Dragomir - Lola Dimitrijević, Nada Doroški, Svetozar Doroški, Milan Đoković, Dragoljub Jovanović, Mihailo Jovanović, Marko Kavaja, Aleksa Kamatović, Nikola Kapetanović, Ante Kovač, Pjer Križanić, Dobrosav Kuzmić, Dejan Lapčević, Dušan Lončarević, Dušan Lopandić, Ljubiša Manojlović, Gradomir Marinković, Mihailo Marković, Radivoje Marković, Boža Martinović, Branislav Mesarović, Predrag Milojević, Andra Milosavljević, Dojčilo Mitrović, Živan Mitrović, Milivoje Mihailović, Marko Nikolajević Kabiljo, Đorđe Nikolić, Borivoje Ognjanov, Pavle Pavlović, Milorad Panić Surep, Todor Paranos, Siniša Paunović, Mihailo S. Petrović, dr Ljuba Popović, Nikola Popović, Milovan Pulanić, Boško Radovanović, Vladislav Ribnikar, Raka Ruben, Momčilo Simić, Miloš Sretenović, dr Mihailo Stanković, Konstantin Stepanović, Stojiljko Stojiljković, Ljubiša Stojković, Ljubo Stojović, Branko Stražičić, Dušan Timotijević, Radmila Todorović, Branislav Ćirić, Sabahadin Hodžić, Sava Cvetković i Dušan Šijački. S najdužim stažom je Dušan Šijački (r. 1882, u novinarstvu od 1898), a s najmanjim tada mladi Slobodan Glumac i Dušan S. Mijatović (članovi Udruženja od 1940). U većini predratni su mlađi novinari u naponu snage i stvaralačke moći, koja će doći do punog izražaja.

Kasnije se uključili: Ljubomir Vukadinović, Đorđe Dedić, Rista Marjanović, Dušan S. Mijatović, Vladislav Milenković, Ozren Nedeljković i Krsta Tačević.

Nije sve kako piše

Među onima koji su ostali izvan novinarskog stroja, 1945. godine je i Dragomir Stojadinović. Za njega piše da je osuđen i upućen na izdržavanje kazne zatvora. On je za vreme okupacije bio direktor Srpskog izdavačkog preduzeća, i u tom svojstvu se pojavljivao kao vlasnik i izdavač "Novog vremena". Bio je brat predratnog predsednika vlade dr Milana Stojadinovića, kome se pripisuje vođenje profašističke politike, kojom je odisao i list "Vreme", iza koga je on stajao kao akcionar.

Nigde, međutim, nije zapisano kad je Dragomir Stojadinović izdržao kaznu i napustio zemlju. A to se desilo pre isteka kazne zatvora.

Iz zatvora ga je pre vremena izbavio brat Milan. Zvuči neverovatno, ali komunističke vlasti su omrznutom "fašisti" dr Milanu Stojadinoviću time samo vratile uslugu. Da je dr Milan uživao naklonost posleratnih jugoslovenskih vlasti, vidi se i po tome što su mu 1971. godine u Jugoslaviji štampani memoari. Dok se o celoj emigraciji i političarima "stare i trule" Jugoslavije u zemlji govorilo i pisalo sve najgore - Stojadinoviću se objavljuju memoari. Čime je on to zaslužio? O tome postoji svedočanstvo najpoverljivijeg čoveka Ozne, Slobodana Uče Krstića (onog što je uhvatio Dražu Mihailovića). U teškoj situaciji po zemlju, Uča Krstić je uspostavio kontakt s dr Milanom Stojadinovićem, koji je svojim vezama pomogao da Jugoslavija sklopi važan posao s Argentinom. Zauzvrat, dr Milan je tražio samo da se njegov brat Dragomir pusti iz zatvora i ode u inostranstvo. Uča Krstić je to prihvatio i vrlo brzo održao reč.

Ćutanje pobednika?

Među predratnim novinarima na listi poginulih se nalazi i Veselin Masleša. Ovaj vrsni novinar, istaknuti publicista i autor vrednih istorijskih studija o Mladoj Bosni i Svetozaru Markoviću, kako kod nas piše u svim udžbenicima i leksikonima, poginuo je kao partizan u Petoj ofanzivi "prilikom drugog noćnog prelaska Sutjeske, sutradan, posle teške bitna na Ozrenu, ko ja se vodila za prolaz ranjenika". To se zbilo 14. juna 1943. godine. Proglašen je za narodnog heroja. Po oslobođenju su njegovo ime ponele mnoge ulice u zemlji, narodni i radnički univerziteti, kulturno-umetnička društva, jedna izdavačka kuća i dr.

Međutim, nedugo posle oslobođenja, procurela je vest da je Veselin Masleša - živ. Ali to je, novinarskim jezikom rečeno, neproverena vest. Po njoj, Masleša nije poginuo, već je na Sutjesci zarobljen od Nemaca. Po kapitulaciji Nemačke, prebacio se u Pariz i tu živeo. Rušenjem mita o njegovo pogibiji bi, svakako, potamnelo njegov herojski oreol. A osim toga, izazvalo bi podozrenje prema mnogim činjenicama borbe i pobede. Zato se o tome ćutalo.

Koliko je u tome istine, a koliko je glasina, ostaje da se vidi. Jer, po uveravanjima s više strana, sumnja u Maslešinu pogibiju je osnovana.

Opovrgavanje Maslešine smrti izazvalo bi nesumnjive lomove u javnosti, kao i u novinarstvu. Ali i bez toga, srpsko novinarstvo su posle Drugog svetskog rata čekali novi lomovi. I oni su ubrzo došli. Neki manji, a neki veći i tragičniji.

Sumirajući svoje četiri decenije u novinarstvu, Dragoljub Golubović ih je ovako sažeo: "Dvadeset pet glavnih urednika, kroz četiri redakcije, za četiri decenije. Nijedan nije ostao u novinarstvu. Ne znam gde su otišli. A odlazili su, sem u dva časna izuzetka, zato što su kad ih pitate: Kako si?, odlazili u Centralni komitet po svoje mišljenje. A onda, kada takvo mišljenje nije bilo vladajuće, padali bi zajedno s garniturama koje su ih dovodile na vlast, kao svoje produžene ruke".

Piše: Mile Nedeljković
Sutra: Novinar prerušen u seljaka


vesti po rubrikama

^feljton

20:02h

Lomovi u srpskom novinarstvu (16): Predratni i posle rata

20:22h

Doping u sportu (2): Nandrolon u modi

 



     


FastCounter by LinkExchange