[an error occurred while processing this directive]  

Izdaje NIP „GLAS” a.d.
„GLAS JAVNOSTI“ d.d.

Vlajkovićeva br. 8, Beograd, Jugoslavija

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Sreda, 25. jul 2001.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Links

Srpsko nasleđe

Glas nedelje

SINA

SNAGA

24. Jul 2001 13:39 (GMT+01:00)

Lomovi u srpskom novinarstvu (14)

Feminizacija struke

Neposredno posle Drugog svetskog rata, uočljivo je da se za novinarsko zanimanje opredeljuje sve više žena

Piše: Mile Nedeljković

Među sto najvećih srpskih novinara, odabranih povodom obeležavanja 200. godišnjice srpskog novinarstva (1791-1991), nalaze se svega tri žene - Maga Magazinović (1882-1968), Milica Jakovljević, popularna Mir-Jam (1887-1952) i Desa Glišić (1910-1991). Ovaj podatak, da su u dva veka srpskog novinarstva samo tri žene uvršćene među stotinu naših najvećih novinara, razgovetno pokazuje da je, dugo i pretežno, a u ovo vreme isključivo, novinarstvo bilo muško zanimanje.

Magu Magazinović, koja je, osim u novinarstvu, ostavila vidljiv trag u muzici (smatra se začetnikom modernog baleta i ritmike), publicista Milojko P. Đoković tačno i slikovito označuje kao "prvu lastu feminizma". Vodeći rubriku "Ženski svet" u "Politici" u koju je stupila 1905, Maga Magazinović je pokazala da, i te kako, žene mogu biti dobri novinari, bez uzmaka pred jačim polom.

Prve laste
Na dan 6. aprila 1941. godine, Udruženje novinara je imalo 274 člana, među kojima samo 12 žena (4,37 odsto), što je manje od dvadesetine. Lepši pol novinarske profesije su bile Mirjana Ikonić, Jelka Milutinović, Danica Šo (Agencija Avala, Radmila Dedinac-Bunuševac, Nada Doroški ("Politika"), Vera Stefanović, Radmila Todorović, Zdenka Galovac ("Vreme"), Natalija Hadžić ("Pravda"), Milica Jakovljević ("Nedeljne ilustracije"), Desa Glišić i Ruža Mandić (bez stalnog zaposlenja).

Nažalost, sve nisu dočekale oslobođenje i nastavile rad u novinarstvu. Danica Šoć je umrla, Natalija Hadžić je stradala u partizanima, Veru Stefanović su zaklali četnici kod Leskovca, dok je Zdenka Galovac, pre rata saradnik "Vremena" a pod okupacijom urednik nemačke radio-stanice Zender Belgrad, pred oslobođenje pobegla s Nemcima u Beč, ali je, ipak, kao gestapovka, došla pod narodni sud u Beograd. Četiri ih je ostalo van novinarskog zanimanja, koje zbog godina, koje zbog ratnih tegoba (Mirjana Ikonić, Jelka Milutinović, Ruža Mandić i Milica Jakovljević), a četiri su nastavile novinarsku delatnost posle Drugog svetskog rata - Radmila Bunuševac, Nada Doroški, Desa Glišić i Radmila Todorović, dosežući do najviših dometa u novinarstvu. Uskoro će se njima pridružiti nova i vrlo brojna mlađa generacija žena - novinara. Pri tome, kao znak neprekidnosti i neposustajanja, Radmila Bunuševac je bila član poslednje predratne (do 6. aprila 1941) i prve posleratne (izabrane 29. aprila 1945) uprave Udruženja.

Početak prevage
Jedva da je mesec i po dana prošlo od tzv. preterničkih borbi protiv ostatka okupatorskih trupa, završenih 15. maja 1945, a već 1. jula Udruženje sastavlja spisak od 34 svoja registrovana člana koji imaju svojstvo nekadašnjih novinara - stažera. Pada u oči da je među njima 15 žena. Otuda se ovaj spisak može smatrati ne nagoveštajem nego početkom prevage ženskog pola u srpskom novinarstvu. Na spisku su Vera Abunun, Anka Germanović, Sonja Leontić, Vida E. Marković, Desanka Matović, Vera Simić, LJiljana Flam (Tanjug), Stanislava Belić, Milica Vasiljević, Vukosava Gavrilović, Smilja Korać ("Politika"), Žaklina Šamorel-Altramar ("Borba", Nevenka Vujić ("Zadruga"), Ana Živković (Ministarstvo informacija) i LJubica Kadijević (Predsedništvo Skupštine).

U ovom spisku od 34 registrovana člana zaokruženo je deset brojeva, a ispod piše: "Zaokružene prevesti u pripravno članstvo". Od deset zaokruženih, većina je ženskog pola, njih šest: Nevenka Vujić, Vukosava Gavrilović, Smilja Korać, Sonja Leontić, Vida E. Marković i Žaklina Šamorel-Altramar.

U prve dve godine posle Drugog svetskog rata udeo žena u novinarstvu se osetno povećava, tako da je u odnosu na 1941. učetvorostručen.

U beogradskim redakcijama tokom 1946. godine zaposleno je 250 članova Udruženja, od kojih su 49 žene, što je nešto manje od petine ili 19,6 odsto. U Tanjugu od 37 članova redakcije 12 su žene, u "Borbi" od 36 - 9, "Politici" od 40 - 6, "Omladini" od 18 - 4, Radio Beogradu od 7 - 2, "Radu" od 7 - 2, "Pionirskim novinama" od 8 - 2, "Mladom borcu" od 13 - 2, "Glasu od 15 - 2, Predsedništvu Skupštine 1, Zadruzi od 2 - 1, "Pioniru" od 4 - 1, Ministarstvu informacija od 5 - 1, "20. oktobru" od 7 - 1, "Ježu" od 8 - 1 i "Narodnoj armiji" od 32 - 1. Ugledu i mestu žena u novinarstvu, publicistici, kulturi i društvenom životu su tada i kasnije uz starije koleginice, Milicu Jakovljević i Radmilu Todorović, svojim sposobnostima i umećem doprinele:

Vida E. Marković, Anka Germanović, Milojka Mlađenović, Desanka Matović, Milica Eča, Vera Nikolova, Ana Kostić-Palavestra, Vera Bakotić, Vera Abunin, Vera Simić, Bojana Jakovljević, Ljiljana Flam (Tanjug), Sonja Leontić, Maja Kravarić, Desa Miljenović, Vladislava Nanović, Sonja Dapčević, Emilija Živanović, Mileva Jakovljević, Vanda Kreačić, Iboljka - Buba Mićić (Borba"), Radmila Bunuševac, Nada Doroški, Nada Marković-Jankov, Smilja Korać, Jelica Timotijević, Nevenka Gostović ("Politika"), Ljubica Jančić, Olga Miletić, Dušica Ilić-Čangalović, Marženka Žarković ("Omladina"), Klaudija Žuhina, Roksanda NJeguš (Radio Beograd), Milka Žicina, Vera Vinčić ("Rad"), Jelena Bilbija, Olga Marković ("Pionirske novine"), Angelina Levićanin, Ljubica Lopičić, ("Mladi borac"), Ivanka Bešović, Frida Tasić ("Glas"), Mira Alečković ("Pionir"), LJubica Kadijević (Predsedništvo Skupštine), Nevenka Vujić ("Zadruga"), Anđa Bunuševac (Ministarstvo informacija), Julija Lazarević ("20. oktobar"), Desa Glišić ("Jež"), Džina Prlja ("Narodna armija").
Do proleća 1947. godine u Udruženju novinara se nalaze nove članice iz beogradskih redakcija - Lenka Aljinović, Marija Blagojević, Nevenka Gostović, Roksanda Grčić-Sparavalo, Olga Vlatković, Nataša Đurić, Stana Živković, Nad Živković-Erceg, Koviljka Jakšić, Vidosava Janković, Veselinka Janjatović, Bosiljka Jovović, Stamena Lapčević, Dušica Manojlović, Nada Marić, Blaženka Mimica, Višeslava Mišić, Dobrila Popović, Jelena Protić, LJubica Ristić, Jovanka Soldatić, Vera Crnobori, Vera Šegan, a iz unutrašnjosti Marija Kirić, Gizela Sabo, Jelena Petrović i Vera Spasojević ("Slobodna Vojvodina", "Mađar so"), iz Šapca Blaženka Stejić ("Glas Podrinja", kasnije Tanjug), iz Niša Desanka Stojiljković (Radio Niš).

U prvoj polovini 1947. godine, Udruženje broji 392 člana, od čega su 83 žene, tj. više od petine ili 21,2 odsto. U odnosu na 1941, broj žena u novinarstvu je povećan sedam puta.

Sutra: Stravičan bilans rata


vesti po rubrikama

^feljton

13:39h

Lomovi u srpskom novinarstvu (14): Feminizacija struke

18:30h Milošević u okružnom zatvoru (14): OPOZICIJU SAM JA STVORIO

   


     


FastCounter by LinkExchange