[an error occurred while processing this directive]  

Izdaje NIP „GLAS” a.d.
„GLAS JAVNOSTI“ d.d.

Vlajkovićeva br. 8, Beograd, Jugoslavija

[an error occurred while processing this directive]  

I n t e r n e t   i z d a n j e

Subota, 2. jun 2001.

 
 
[an error occurred while processing this directive]

vesti dana

arhiva

vaša pisma

istorijat

redakcija

kontakt

pomoć

pišite nam


Links

Srpsko nasleđe

Glas nedelje

SINA

SNAGA

01. Jun 2001 14:55 (GMT+01:00)

Kikinda je počela od crkve pletare

Distrikt Marije Terezije

Otkud joj ime, niko ne zna, ali se pouzdano zna da se grad teškom mukom izborio za svoju autonomiju

Tekstovi: Dragan J. Vučićević
Foto: Dejan Briza

Za osnivača Kikinde važi Kristifor Kenđelac, vođa srpskih graničara koji se sa svojim vojnicima tu naselio posle manifesta austrijske carice 1751. godine (u nekim spisima pominje se i 1752. godina). Na mestu današnje crkve Svetog Nikole, usred močvara i neplodne ravnice, izgradili su prvi naseljenici crkvu pletaru odakle je sve i krenulo.

Samo dve godine kasnije 1753. Kikinda je dobila poštansku stanicu, a već 1754. godine u njoj je nalazio Štab banatske zemaljske milicije. Umesto stare pletare izgrađena je i nova crkva 1769. godine.

Nezadovoljni svojim tretmanom u državi lokalni Srbi 1774. godine šalju delegaciju u Beč koja od carice Marije Terezije traži status povlašćenog grada. Zaista, 12. novembra 1774. Kikinda dobija povelju o uspostavljanju "Velikokikindskog dištrikta" koji je omogućavao "slobodno trgovanje i sajmovanje". Od tada počinje nešto brži razvoj Kikinde, ali već posle 1779. godine, kada je Banat pripao Ugarskoj, grad ostaje bez povlastica. Tek 1817. godine car Franc je vratio kikindskim Srbima povlastice i ranija prava. Revolucionarna 1848. imala je burnu epizodu i u Kikindi gde dolazi do pravog narodnog ustanka. Posle formiranja dvojne monarhije 1867. godine Kikindski distrikt je potpao pod Ugarsku i jak pokušaj mađarizacije...

U vreme Prvog svetskog rata vojni obveznici sa ovih prostora su masovno mobilisani u austrougarsku vojsku i odlazili na Istočni front. Najveći broj njih je, međutim, prelazio na stranu Rusije. Istoričari beleže da je u ratu za oslobođenje Vojvodine učestvovalo više od hiljadu dobrovoljaca iz Kikinde i okolnih sela. Srpska vojska pod komandom pukovnika Dragutina Ristića ušla je u Kikindu 20. novembra 1918. godine.

Gradonačelnici za ponos

Stari Kikinđani još pričaju da su ovaj grad po dobru najviše zadužila dvojica gradonačelnika koji su Kikindu načinili pravom urbanom sredinom. Prvi je Živko Bogdan (službovao od 1895 do 1910), a drugi Luka Majinski (1910 - 1924).

Međutim, od oslobođenja pa sve do 1924. godine traje spor između Rumunije i Srbije oko Kikinde. Konačno, posle pritiska velikih sila Rumunija je pristala na teritorijalno razgraničenje posle koga je Kikinda i definitivno ušla u sastav Srbije odnosno Jugoslavije. Ima podosta onih koji kažu da je Kikindu od rumunskih apetita spasao čuveni naučnik Mihajlo Pupin koji je svojim sjajnim vezama u Americi izdejstvovao ostanak svog rodnog kraja u Otadžbini.

Grad nije stigao ni da se oporavi od prvog, a stigao ga je i Drugi svetski rat. Čitav Banat gde je tada živelo poprilično Nemaca proglašen je za posebno upravno područje. Kroz kikindski zatvor samo u 1941. godini prošlo je više od tri hiljade ljudi, u ratu su stradali gotovo svi ovdašnji Jevreji, a u borbi protiv okupatora poginulo je više od 600 ljudi.

Posle rata Kikinda je krenula stopama ubrzanog urbanističkog i industrijskog razvoja. Do kraja osamdesetih ovaj grad je postao treći po privrednoj razvijenosti u čitavoj SFRJ. Danas je daleko od svojih najsjajnijih dana.

Otkud ta Kikinda

Niko pouzdano ne zna kako je Kikinda dobila ime. Pokušavali su mnogi da ime grada objasne najrazličitijim etimološkim, istorijskim i fonetskim metodama, ali sve je ostalo tek na tim pokušajima. Neki smatraju da je grad dobio ime po obližnjem bregu koga zovu Kinđa, drugi misle da je koren imena u turskoj reči "ikindija", pominje se i mađarski naziv korova "kokenji", prezime poznate familije Kenđelac, ali i glagol "kinđuriti se"... Kako god bilo, izvesno je da se današnji naziv grada prvi put pojavljuje početkom 18. veka i to u nemačkoj varijanti "Gros Kikinda". Sve do 1947. godine Kikinda je bila Velika Kikinda kada je nekome iz nekih razloga zasmetao pridev pa je eto ostala samo Kikinda.


vesti po rubrikama

^Srbija u 21. veku

KIKINDA

14:55h Kikinda počela od crkve pletare: Distrikt Marije Terezije
15:15h Turistička ponuda Kikinde čeka bolje dane
15:25h Duško Radaković, predsednik SO Kikinda, o problemima i perspektivama svoga grada
15:30h Mladen Simić, najuspešniji mali privrednik u Kikindi
15:35h Već dve decenije održava se Internacionalni simpozijum skulpture "Tera"
15:40h Kikindsko pozorište jedno od najuspešnijih u Srbiji
15:48h Poznati Kikinđani - sportisti i umetnici
15:55h Mediji u Kikindi doprineli rušenju socijalista
   


     


FastCounter by LinkExchange